Me Sahyadri - August 2015

/ Vivek Kale Nature Photography
 

 
 


 

Me Sahyadri - Indian Giant Squirrel
June 2015
Volume 2, number 6
Please use minimum 1280 pixel horizontal screen resolution for viewing. Please be patient while all the images in webpage are loaded. Please do not use the images for any commercial use without permission. Text in Marathi and English is not exact translation. Special thanks to all those who helped me during the compilation and field work for the help and guidance.
 
सह्याद्री (पश्चिम घाट) हा एक नैसर्गिक संपदेचा, वैविध्यतेचा, भौगोलिक व ऐतिहासिक ठेवा आहे. वाढत्या मानवी अतिक्रमणाचा, सह्याद्रीच्या विविध घटकांवर होणारा दुष्परिणाम भविष्यात आपल्यालाच धोका निर्माण करेल, यात शंका नाही. शुद्ध पाणी, हवा व उर्जा, भावी पिढीला मिळण्यासाठी, नंद्यांचे उगम असलेला सह्याद्री व त्याभागातील जंगले टिकवणे महत्वाचे आहे. सह्याद्रीच्या महत्वाच्या घटकांचे महत्व छायाचित्रांद्वारे प्रकट करण्याचा मी येथे प्रयत्न केला आहे. येथील पक्षी, प्राणी, वनस्पती, अधिवास, किल्ले व लेणी अशा विविध विषयांबद्दल आपण समजुन घेऊ.
Western ghats, or Sahyadri as we all call it as, is a treasure trove of spectacular landscapes, biodiversity, flora, fauna, some amazing geological wonders and manmade monuments. With the increasing pressure from human encroachment, all these elements are under stress and in turn are under depletion. Western ghats should be left untouched by human beings, to protect their future generations from getting short of resources, such as water, energy and clean air. The important elements of western ghats, which need protection are highlighted in the new version of Photo journal , Me Sahyadri Magazine. The various issues of journal have a brief of inspiring subjects such as birds, mammals, forts, ancient caves, snakes and the ambiance.
 

 

 
Me Sahyadri – June 2015 - Indian Giant Squirell
 
या सदरात, सह्याद्रीच्या विविध घटकांबद्दल छायाचित्र व माहिती द्वारे तोंडओळख मांडली आहे. या चित्रनिबंधात महाराष्ट्राचा राज्यप्राणी शेकरु बद्दल छायाचित्रे व मजकुर आहे.
भारतात विविध खारींच्या जाती आहेत. यामध्ये आपल्याला नेहेमी दिसणारी लहान खार सर्वांना ओळखीची आहे. पाठीवर तीन पट्टे असलेली खार दक्षिण भारतात व पाठीवर पाच पट्टे असलेली लहान खार उत्तर भारतात दिसते. या लहान खारींची संपुर्ण लांबी (डोके ते शेपटाचे टोक) अंदाजे २६ ते ३० से.मी. असते.
या लहान खारींपेक्षा आकाराने खुप मोठया खारी, भारतीय़ जंगलांमध्ये आढळतात. मोठया खारींच्या जातींपैकी एक आहे, "इंडियन जायन्ट स्क्विरेल". या खारीला "मलबार जायन्ट स्क्विरेल", असे सुद्धा संबोधतात. महाराष्ट्रात या जायन्ट खारीला शेकरु असे नाव आहे. तामिळनाडु मध्ये शेकरु "अनिल", व केरळ मध्ये "मलायन" म्हणुन ओळखले जाते. शेकरुची डोक्यापासुन शेपटाच्या टोकापर्यंत एकुण लांबी ९० ते ११० से.मी असते. शेपटाव्यतिरिक्त लांबी ३५ ते ५० से.मी असते. साध्या लहान खारीपेक्षा शेकरु ३-४ पट लांब असते. शेकरुचे वजन लहान खारीच्या वजनापेक्षा १५-२० पट असते. शेकरुचे वजन अंदाजे २ किलो असते. आपण नेहेमी पहातो त्या लहान खारीच्या पेक्षा आकाराने मोठया या शेकरुला म्हणुनच जायन्ट स्क्विरेल, महाखार असे म्हणतात.
This journal introduces you to one of the arboreal mammal of western ghats, "Indian Giant Squirrel" using brief information and photographs.
In India, we are used to see the common squirrel in and around urban as well as rural human habitations. The common three striped palm squirrel seen in south India is about 120-150 mm long (head to body length) and its tail is about 140-160 mm long. Similarly the northern or five striped palm squirrel is 130-160 mm long (Head to body length) and its tail is about 140-160 mm long. So the total head to tail length of common palm squirrels is about 26 to 30 cm.
The size of the Indian giant squirrel is about 350 to 510 mm long (head to body), and its tail is further 600 mm long. So total length can be as large as 110 cm. So the Indian giant squirrel is about 3 to 4 times longer than the common palm squirrel. By weight the giant squirrel is about 15-20 times heavier than the palm squirrel. Hence due to its large size it is called as giant squirrel.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
शेकरु भारतातील अंतर्जन्य खार आहे. भारतातील अंतर्जन्य म्हणजे फक्त भारतात आढळणारी जात होय. शेकरु भारताच्या नैऋत्य, मध्य व आग्नेय भागात , पश्चिम घाट, पुर्व घाट आणी सातपुडा डोंगररांगांमध्ये आढळतो. हा प्रदेश आंध्र, तेलंगाणा, छत्तिसगड, गुजरात, झारखंड, कर्नाटक, केरळ, तामिळनाडु, महाराष्ट्र व गोवा राज्यात विखुरलेला आहे. शेकरुचे अस्तित्व जरी खुप विस्तीर्ण प्रदेशांमध्ये असले तरी, जंगलाचे लहान तुकडे झाल्यामुळे शेकरुचा अधिवास हळु हळु लहान व तुटक होत आहे.
Indian giant squirrel species is endemic to southwestern, central and eastern peninsular India specifically in the Western Ghats, Satpura and Eastern Ghats, where it is known from Andhra Pradesh, Chhattisgarh, Gujarat, Jharkhand, Karnataka, Kerala, Madhya Pradesh, Maharashtra and Tamil Nadu. It is seen at elevations of 180 to 2,300 m asl. It is widely distributed, but occurs in several severely fragmented populations.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
भारतात जायन्ट स्क्विरेलच्या एकुण सहा प्रमुख जाती आहेत. सहा पैकी तीन जाती उडणाऱ्या व तीन जाती न उडणाऱ्या आहेत. शेकरु या ३ न उडणाऱ्या जायन्ट स्क्विरेल पैकी एक होय. शेकरुच्या ४ किंवा ५ उपजाती आहेत. रातुफ़ा इन्डिका इन्डिका, रातुफ़ा इन्डिका सेंट्रलिस, रातुफ़ा इन्डिका डिलबाटा, आणी रातुफ़ा इन्डिका मॅक्झिमा अशी त्यांची किचकट पण शास्त्रीय नावे आहेत. यातील गुजरात मधील डिलबाटा जात आता लुप्त झाली आहे. सेंट्रलिस उपजात मध्य भारतात, मॅक्झिमा उपजात पश्चिम व पुर्व घाटात आणी इन्डिका उपजात निलगिरी डोंगररांगांमध्ये आढळते.
In India there are about six main species of squirrels which are called as giant squirrels. Out of these six species three species are flying giant squirrel species and three are non flying species.Indian giant squirrel which is the subject of interest of this article, is further classified in to 4 or 5 types. The scientific name of the species is Ratufa indica. The four subspecies are Ratufa indica indica Erxleben, Ratufa indica centralis Ryley, Ratufa indica dealbata Blanford, and Ratufa indica maxima Shreber. The dealbata subspecies which was in Gujrat is now considered as extinct. The centralis species is seen in forests of central India, Orissa and Andhra Pradesh. The maxima subspecies is seen in Western Ghats and eastern ghats, The indica subspecies is seen in Nilgiris, south of Palakad gap.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
शेकरु शाकाहारी, कायम झाडावर रहाणारा व दिवसा सक्रिय असलेला प्राणी आहे. सदाहरित, पानगळीच्या व निम पानगळीच्या जंगलात, समुद्रसपाटीपासुन २०० ते २३०० मीटर ऊंचावर तो रहातो.
The Indian giant squirrel or Malabar giant squirrel, Ratufa indica, is a large-bodied diurnal, arboreal, and herbivorous squirrel found in India. It is endemic species of India. Its habitat is deciduous, mixed deciduous and moist evergreen forests. Being a diurnal these squirrels are active during the daytime and rest at night.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
शेकरु ची रंगसंगती दोन भागात विभागलेली असते. त्याच्या पाठीकडचा रंग तपकिरी असतो. भारताच्या विविध भागात आढळणाऱ्या शेकरुच्या उपजातींमध्ये तपकिरी रंगाच्या विविध छटा पहावयास मिळतात. शेकरुचा पोटाकडचा व पुढच्या पायांचा रंग फिकट क्रिम कलरचा असतो. डोक्याचा रंग तपकिरी असतो.
The Indian giant squirrel has a typical bipartite colouring pattern. The colours can be creamy-beige, buff, tan, rust, brown, or dark brown. The under body and the front legs are usually light cream coloured, the head is brown or beige.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
दोन कानांमध्ये, डोक्यावर पांढरा रंग असतो. भारताच्या विविध भागात, शेकरुच्या रंगछटा थोड़्या थोड़्या फरकाने वेगळ्या असतात.
There is a distinctive white between the ears. There are seven different geographical races, each with distinctive coloration of its upper-parts.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
शेकरु झाडावर रहाणारा प्राणी आहे. तो क्वचितच झाडावरुन खाली जमीनीवर उतरतो. जंगलात उंच व मोठया गर्द झाडांवर त्याचे वास्तव असते. तो एका झाडावरुन दुसऱ्या झाडावर ५-६ मीटर पर्यंत लांब उड़्या मारत जंगलात फिरतो.
The Indian giant squirrel is top canopy tree dwelling species in forest. These squirrels rarely leave the trees, and require tall branched trees for the construction of nests. It travels from tree to tree with jumps of up to 20 feet. When in danger, it often freezes or flattens itself against the tree trunk, instead of fleeing, as an act of defense.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
जंगलात तो सहज दिसत नाही. मात्र त्याच्या कर्कश्य आवाजामुळे तो आहे याची कल्पना येते.
They move from tree to tree taking amazing leaps with limbs outspread, covering as much as 20 ft. in a single leap. They are active agile animals, mostly active during the early mornings and evenings. They are shy and wary, not easy to discover.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
त्याच्या भागात दुसरा प्राणी अथवा शिकारी पक्षी, आल्यास तो धोक्याची सुचना आजुबाजुच्या शेकरुंना देतो. वेळप्रसंगी पळुन न जाता, तो झाडाच्या फांदीवर दबुन बसतो, व हालचाल थांबवतो. यामुळे त्याचे संरक्षण होते.
Despite its brilliant coloring, the Indian Giant Squirrel is sooner heard than seen. Its loud rattling call, often repeated, usually reveals its presence. Any unusual sound or unfamiliar sight sets these squirrels calling in all directions.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
झाडांवर तो फळे, पाने, बिया, झाडाच्या सालीखालचा गर खातो. झाडांच्या वरच्या भागात आपले घरटे काड़्याकुड्यांपासुन बनवितो. रात्री झोप काढणारा हा प्राणी सकाळी व संध्याकाळी सक्रीय असतो.
When frightened, these squirrels do not dash away; quite a common habit is to lie flattened against a branch or to slip behind a trunk. They feed on fruits, leaves and bark.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
शेकरु उंच मोठया झाडांवर घरटे करतात. झाडाच्या काड़्या, पाने वापरुन ते घरटे बनवण्यासाठी वापरतात. जंगलतोड, अधिवासाचा विनाश, शिकार, प्राण्याच्या अंगांचा व्यापार, यामुळे शेकरुचे अस्तित्व धोक्यात येत आहे. महाराष्ट्राने या प्राण्याला राज्यप्राण्याचा दर्जा दिला आहे. सदाहरित व पाणगळीच्या जंगलात आढळणाऱ्या या प्राण्यास भीमाशंकर अभयारण्यामध्ये राजाश्रय मिळाला आहे. महाराष्टामध्ये दिसणारा शेकरु रंगाने लालसर तपकिरी असतो. केरळ व दक्षिणेकडे आढळणारे शेकरु रंगाने काळपट तपकिरी असतात. शेकरुची शिकार साप, बिबटे, उदमांजरी, शिकारी गरुड पक्षी करतात.
These animals build nests of twigs and leaves and keeps them positioned between tree branches. Due to hunting, loss of habitat and trade of parts, the Malabar Giant Squirrels are threatened to extinction. Commonly known as 'Shekru' in Maharashtra the Indian giant squirrel is the State animal of Maharashtra. It inhabits the deciduous or mixed forests, and is seen in the forests of the Western Ghats of Maharashtra and is protected in Bhimashankar Wildlife Sanctuary. The giant squirrels in Maharashtra are reddish brown in colour, while the ones found in Madhya Pradesh and Kerala are brick-red and black, respectively. They are preyed upon by many medium and large-sized predators, such as cats, civet cats, raptors, and snakes.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
शेकरु भारतीय वनसंरक्षण कायद्यानुसार स्केड़्युल २ प्राणी आहे. त्याला कायद्यानुसार संरक्षण आहे. भारतातील विविध राष्ट्रिय उद्याने व अभयारण्यांमध्ये शेकरुला इतर वन्य प्राण्यांबरोबर अभय मिळाले आहे. आंध्रप्रदेशात गुंडला ब्रह्मेश्वरम , नागर्जुन्सागर श्रीशैलम अभयारण्यांमध्ये शेकरु आढळतो. तेलंगणा राज्यातील कावल, एतुनगरम, किन्नरसानी या अभयारण्यात शेकरु आढळतो. अरालम, चिम्मोनी, एर्विकुलम, इडुक्की,नेय्यार, परंबिकुलम, पीची वझानी, पेरियार, पेप्परा, शेंदुर्नी, सायलेन्ट व्हॅली, थट्टेकाड, व वायनाड या केरळातील अभयारण्यांमध्ये शेकरु आहेत. महाराष्ट्रात चांदोली, कोयना, भीमाशंकर, फणसाड या अभयारण्यात शेकरुला आश्रय मिळाला आहे. तर तामिळनाडु मध्ये अनामलाई, मदुमलाई, श्रीवलीपुतुर, कुलाथुपला, सेन्थुमणी, कालार, मुंदंथुराई अभयारण्यात शेकरु आढळतो.
The species is included in the Schedule II (Part II) of the Indian Wildlife (Protection) Act, 1972. It is known from the following protected areas in India — Eturnagaram Wildlife Sanctuary, GundlaBrahmeshwaram Wildlife Sanctuary, Nagarjunsagar-Srisailam Tiger Reserve in Andhra Pradesh, Aralam Wildlife Sanctuary, Chimmoni Wildlife Sanctuary, Eravikulam National Park, Idukki Wildlife Sanctuary, Neyyar Wildlife Sanctuary, Parambikulam Wildlife Sanctuary, Peechi-Vazhani Wildlife Sanctuary, Periyar Tiger Reserve, Peppara Wildlife Sanctuary, Shendurney Wildlife Sanctuary, Silent Valley National Park,Thattekad Wildlife Sanctuary and Wayanad Wildlife Sanctuary in Kerala, Bhimashankar Wildlife Sanctuary, Phansad Wildlife Sanctuary, Tadoba National Park in Maharashtra, Indira Gandhi (Annamalai) Wildlife Sanctuary, Kalakad-Mundanthurai Tiger Reserve, Mudumulai Wildlife Sanctuary, Sriviliputur Grizzled Giant Squirrel Sanctuary, Kallar Wildlife Sanctuary, Kulathupala Wildlife Sanctuary, Senthumani Wildlife Sanctuary in Tamil Nadu.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
शेकरु अधिवास असलेल्या जंगलात मोठया संख्येने आढळतात. काही ठिकाणी स्थानिक पातळीवर शेकर्य लुप्त झाले आहेत. जंगलाचे लहान तुकडे पडले कि शेकरु त्या लहान तुकड़्यांमध्ये अडकतात. अशामुळे शेकरु त्या भागात लुप्त होण्याची शक्यता वाढते.
Fairly common to locally common in areas where it occurs. Local extinctions and range restrictions have occurred, the current population is fragmented and remains in areas with limited suitable habitat. Although protected from hunting, there is still pressure on the species and it continues to decline due to hunting and habitat loss.
 

 

 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
कायद्यानुसार संरक्षण असुन सुद्धा शेकरुंची बेकायदा शिकार व जंगलतोड यामुळे त्यांची संख्या रोडावत आहे. शेती विस्तार, शहरीकरण, रस्तेविकास, पाटबंधारे विकास, लाकुड उद्द्योग यामुळे जंगलतोड वाढली आहे. यामुळे व शिकारींमुळे शेकरुचे भवितव्य धोक्यात आले आहे.
Habitat degradation due to expansion of agro-industry based large-scale and small-scale plantation, monoculture plantation, clear felling, selective logging, construction of dam, hunting for local consumption have been observed to be the major threats for this species through out its range. It is being hunted extensively in the Eastern Ghats where new human settlements have been built. Population decline and habitat loss is at an alarming rate
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 

 

““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 
““
 
Indian Giant Squirrel, Ratufa indica, western ghats, India
 
 


References :
1.Indian Mammals, a field guide by Vivek Menon (Book)
2.Websites of forest depts. of Telangana, Andhra pradesh, Karnataka, Tamilnadu, Kerala and Maharashtra
3.Western ghats, by Late Mohan Pai. (Book)
4.IUCN Red List Data Website

Contact me at kale_v@rediffmail.com for any queries and suggestions.